ดร.ปรเมธี วิมลศิริ

โดยท่าน ปรเมธี วิมลศิริ ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

• ประเทศไทยเราก้าวสู่สังคมสูงวัย ในอัตราเร่งที่เร็วที่สุดในภูมิภาคอาเซียน แม้ว่าสิงคโปร์จะเป็นประเทศแรกในอาเซียน ที่เป็นสังคมสูงวัยก่อนประเทศอื่น ๆ ก็ตาม
• กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีวิสัยทัศน์ที่จะเป็นองค์กรหลัก ในการขับเคลื่อนการพัฒนาคนและสังคม เพื่อความอยู่ดีมีสุขอย่างยั่งยืน
• ซึ่งครอบคลุมมิติการพัฒนาคน พัฒนาชุมชน พัฒนาเมือง และพัฒนาสังคม ให้มีคุณภาพอย่างเต็มศักยภาพ มีภูมิคุ้มกันต่อความเปลี่ยนแปลง
• มีการสร้างเครือข่ายทุกภาคส่วน ร่วมพัฒนาสังคม
• มีการพัฒนาองค์ความรู้ ขีดความสามารถ ระบบบริหารจัดการเพื่อพัฒนาสังคม ระบบสวัสดิการ ให้ประชาชนมีหลักประกันและมีความมั่นคงในชีวิต
• ภารกิจเรื่องผู้สูงอายุ เป็นเรื่องใหญ่และเร่งด่วนในระดับภูมิภาคอาเซียน และส่งผลกระทบต่อสังคมทุกมิติ
• ไม่ว่าจะเป็นมิติทางเศรษฐกิจ – การจ้างงาน ลักษณะงานที่เปลี่ยนไป เทคโนโลยีที่เข้ามามีบทบาทในงาน ความพร้อมทางการเงิน
• มิติทางสังคมและชุมชน – การดำเนินชีวิตภายใต้ความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของสังคม โครงสร้างสังคมที่เปลี่ยนไป
• มิติทางสุขภาวะ – สุขภาพกาย สุขภาพจิต ซึ่ง พม.โพล ระบุผลสำรวจล่าสุด
  • พบผู้สูงอายุร้อยละ 35.04 ถูกทำร้ายจิตใจ
  • ร้อยละ 30.98 ถูกทอดทิ้ง
  • และร้อยละ 23.5 ถูกทำร้ายร่างกาย
  • ที่น่าตกใจผู้กระทำความรุนแรง ส่วนใหญ่ร้อยละ 52 เป็นบุคคลใกล้ชิดที่อยู่ในครอบครัว
• และสอดคล้องกับข้อมูล กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
  • ระบุสถิติผู้สูงอายุไทยที่ฆ่าตัวตายปี 2560 มี 801 ราย คิดเป็นร้อยละ 20.3 ของผู้ที่ฆ่าตัวตายทั้งหมด
  • สาเหตุมาจากความสัมพันธ์กับคนใกล้ชิด เจ็บป่วยเรื้อรัง และโรคซึมเศร้า
• นอกจากนั้น มิติทางสภาพแวดล้อม – การจัดการสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อทุกคน หรือ Universal design / Friendly design ก็เป็นเรื่องมีบทบาทสำคัญยิ่ง
• มิติทางการศึกษา การพัฒนาทักษะ – ให้ตอบรับกับการเปลี่ยนแปลงในมิติต่าง ๆ
• สถานการณ์ทั้งมวลนี้ ส่งผลให้มีการคลอดมาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง “สังคมผู้สูงอายุ” ใน 6 ความยั่งยืน (Sustainable) 4 การเปลี่ยนแปลง (Change)
• ซึ่งผ่านความเห็นชอบเป็นมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 4 ธ.ค.2561
• กำหนดให้ พม.เป็นเจ้าภาพร่วมกับกระทรวงแรงงาน กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และกระทรวงสาธารณสุข รวม 6 กระทรวง
• 6 ความยั่งยืน หรือ 6S ประกอบด้วย
  • S1 การสร้างระบบคุ้มครองและสวัสดิการผู้สูงอายุ
  • S2 ส่งเสริมการมีงานทำและมีรายได้ของผู้สูงอายุ
  • S3 ระบบสุขภาพเพื่อรองรับสังคมสูงอายุ
  • S4 ปรับสภาพแวดล้อมชุมชนและบ้านให้ปลอดภัยกับผู้สูงอายุ
  • S5 ธนาคารเวลาสำหรับการดูแลผู้สูงอายุ
  • และ S6 การสร้างความรอบรู้ให้คนรุ่นใหม่
• 4 การเปลี่ยนแปลง หรือ 4C ประกอบด้วย
  • C1 การยกระดับความร่วมมือเสริมสร้างพลังสังคมผู้สูงอายุ
  • C2 การปรับเปลี่ยนกฎหมาย ระเบียบปฏิบัติ ข้อบังคับเอื้อต่อการทำงานด้านผู้สูงอายุ
  • C3 ปฏิรูประบบข้อมูล เพื่อขับเคลื่อนงานด้านผู้สูงอายุอย่างมีประสิทธิภาพ
  • และ C4 พลิกโฉมนวัตกรรมเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคมสูงอายุ
• กลไกหลายสิ่งที่กระทรวงฯ ดำเนินการเพื่อรองรับสังคมสูงวัย อาทิ การมีบอร์ดระดับชาติด้านผู้สูงอายุ ที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน มีการประชุมทุก 3 เดือน
• เน้นการทำงานร่วมมือแบบบูรณาการทุกภาคส่วน ตั้งแต่กระทรวงหลัก ๆ ระดับจังหวัด ระดับพื้นที่ ระดับท้องถิ่น และร่วมกับภาคประชาสังคม ภาคเอกชน และประชาชนทุกหมู่เหล่า
• เรามีอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) ทั่วประเทศกว่า 7 หมื่นคน ที่ได้รับการฝึกอบรม 18 ชั่วโมง 72 ชั่วโมง และ 420 ชั่วโมง
• เพื่อทำหน้าที่ดูแลช่วยเหลือ ทั้งเด็ก คนพิการ และผู้สูงอายุ ร่วมกับเจ้าหน้าที่ พม.ตามภูมิภาค
• ไม่เพียงเท่านั้น เรามีโรงเรียนผู้สูงอายุ เกือบทุกตำบล ทำงานร่วมกับศูนย์ฝึกอบรมพัฒนาอาชีพ ร่วมกับ กศน. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบล (รพ.สต.) บุคลากรครู อบต. อบจ. และภาคธุรกิจในชุมชน เป็นต้น
• ในแต่ละชุมชน ยังจัดให้มีชมรมผู้สูงอายุ ซึ่งปี 2560 มีถึง 28,640 ชมรม
  • ซึ่งมีกิจกรรมพัฒนาตนเอง และช่วยเหลือผู้อื่นหรือสังคมส่วนรวม กิจกรรมด้านสุขภาพ กิจกรรมถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน
  • ผลที่ได้ต่อผู้สูงอายุ คือ อัตราการป่วยลดลง ผู้สูงอายุรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า มีประโยชน์ต่อผู้อื่น ลดภาวะพึ่งพิง และมีบทบาทในชุมชนมากขึ้น
• ผมคาดหวังทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และสังคม สร้างความตระหนัก ตื่นตัว เตรียมความพร้อม รับมือตั้งแต่วัยเด็ก
• ขณะเดียวกันผู้สูงอายุเองก็ต้องเอาใจใส่ตนเอง เตรียมความพร้อมในการเป็นผู้สูงอายุที่มีความสุข
• โดยบุคคลรอบข้าง ลูกหลานต้องให้ความสุขกับผู้สูงอายุซึ่งกันและกัน อย่าเพียงหวังแต่จะรอความช่วยเหลือหรือพึ่งพิงผู้อื่น
• ขณะเดียวกัน ต้องมีระบบดูแลช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเอง โดยอาศัยคนในพื้นที่ชุมชนช่วยดูแลซึ่งกันและกัน
• ร่วมกันสร้าง “พฤฒพลัง” หรือ “พลังผู้สูงอายุ” ในการขับเคลื่อนพัฒนาประเทศตามเป้าหมายระเบียบวาระชาติ
• ผมดีใจและขอชื่นชม ที่วันนี้ มีองค์กรภาคธุรกิจอย่างบริษัทไฟเซอร์ ประเทศไทย จับมือเป็นพันธมิตรกับมูลนิธิคีนันแห่งเอเซีย ดำเนินโครงการ ไฟเซอร์ รู้ เฒ่า ทัน สุข เพื่อเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ
• อันเป็นตัวอย่างความร่วมมือ และเป็นจิ๊กซอว์หนึ่งของภาพใหญ่สังคมไทย ก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์และอย่างมีคุณภาพ
• บัดนี้ ได้เวลาอันสมควร ขอเปิดงาน “Healthier Lives for Active Aging Society Forum 2019 สังคมอายุยืนคุณภาพ กายฟิต จิตดี มีออม” ภายใต้โครงการไฟเซอร์ รู้-เฒ่า-ทัน-สุข
• ผมขอให้ทุกท่านมีความสุขอย่างเต็มอิ่ม ได้ร่วมชื่นชมกับผลงานโครงการตลอดสามปี
• ขอบคุณครับ